Lần đầu tiên tới Việt Nam, sự đa dạng về các loại bia địa phương làm du khách người Mỹ Russ Juskalian thấy sửng sốt. Ông chia sẻ, dường như mỗi thành phố lại có một loại bia của riêng mình như bia Cần Thơ, bia Thái Bình, bia Sài Gòn, bia Hà Nội, bia Huế... và loại nào ngon nhất sẽ tùy thuộc vào việc bạn hỏi ai và hỏi ở đâu...
Xin giới thiệu bài viết của tác giả Russ Juskalian đăng trên tờ New Yorks Times:
Tuy nhiên, những năm gần đây, văn hóa bia của Việt Nam đã thay đổi đôi chút, đó là vừa tiếp nhận những phong cách bia truyền thống của châu Âu, vừa phát triển loại bia đặc trưng và độc nhất ở Việt Nam, đó là bia hơi. Bia hơi rất phổ biến đối với 4 triệu lượt khách tới thăm Việt Nam mỗi năm, uống bia hơi trên đường phố Hà Nội đã trở thành “biểu tượng” du lịch.
Bắt đầu “chuyến phiêu lưu bia” dọc theo đất nước dài và mảnh dẻ này, tôi đã được thưởng thức rất nhiều hương vị bia, khiến tôi đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác. Đầu tiên là những thương hiệu bia “đậm chất” nước ngoài nhưng lại phảng phất hương vị nhiệt đới, như bia vàng, loại bia tươi “lai” giữa hai phong cách Czech và Munich. Tiếp đến là bia đen, có vị đắng hơn với hương vị mạch nha hòa cùng đường caramel tuyệt ngon.
Hương vị châu Á cho bia châu Âu
Sự bày trí ở đây giống bất kỳ một vườn bia điển hình ở trung tâm châu Âu, với những dãy bàn gỗ dài đã biến màu và nồng đậm mùi bia, những cốc bia lớn xếp hàng trên giá kim loại cùng những thùng ủ bia làm từ đồng thau. Nhưng trong một buổi chiều nắng ấm vào tháng 2 này, tôi không ở Plzen hay Munich hay Bruges. Tôi đang thưởng thức hương vị bia tại Hoa Vien Bräuhaus, TP HCM của Việt Nam.

Nhân viên của quán Hoa Vien đang rót những cốc bia tươi phục vụ khách.
|
|
|
Không khí ẩm ướt, xung quanh rì rầm những cuộc trò chuyện với một giọng miền Nam du dương. Điều này khiến tôi cảm thấy vô cùng thích thú. Người hình thành nên Hoa Vien đến từ Cộng hòa Czech nhưng nơi đây không chỉ thu hút khách du lịch nước ngoài mà còn là chỗ quen của nhiều công chức Việt Nam, những người đàn ông trong trang phục sơ mi lịch lãm với thẻ nhân viên còn đeo trước ngực, cùng nhau tán gẫu sau khi nhấm nháp những cốc bia lớn.
TP HCM là nơi quy tụ nhiều phong cách bia châu Âu nhất, hầu hết tập trung ở quận 1. Xu hướng này bắt đầu lớn mạnh từ năm 2001 khi Hoa Vien xây dựng một nhà hàng kiểu châu Âu với sự giúp đỡ của các chuyên gia Cộng hòa Czech. Các nhà hàng khác bắt đầu tiếp nối, cố gắng chen chân vào thị trường bia nội truyền thống vốn “thống trị trong nhiều năm qua, ít nhất là từ năm 1890 (đó là năm nhãn hiệu Habeco, giờ đã trở thành công ty Nhà nước, ra đời), được phục hồi lại từ sau chiến tranh vào những năm 1960 và giờ đây sản xuất ra 2 tỷ lít bia mỗi năm.
Ảnh hưởng của châu Âu hiện hữu rất rõ ở hai quán bia khác ở TP HCM mà tôi đã đặt chân tới. Đó là, Nguyen Du Brauhof, một nhà hàng nhỏ, ở ngoài trời, phục vụ bia Adler Bräu cùng các món ăn Đức như schweinshaxe và món truyền thống Việt Nam như lươn hay cá chình. Và dọc theo phố từ Nhà hát TP HCM là nhà hàng bia Lion, cũng mang phong cách Munich, với những bức tranh về lễ hội bia Oktoberfest truyền thống.
Quán Lion, mang phong cách Munich thu hút được nhiều du khách.
|
|
|
Từ TP HCM, tôi bay tới Nha Trang, thành phố biển nổi tiếng của Việt Nam. Tôi đã nghe nói bia ở đây là tổng hòa của nhiều phong cách, từ cổ điển bắc Âu chuyển hóa thành hương vị nhiệt đới đặc trưng của Đông Nam Á. Đầu tiên, tôi yêu cầu bia Crystal Ale, làm từ quả lạc tiên và quả chôm chôm, một loại quả nhiệt đới gần giống với quả vải. Nó có vị gần giống với mật ong, với mùi hoa đậm và vị đắng nhẹ. Tiếp đến, tôi chọn Passion Fruit Witbier theo phong cách Bỉ. Loại bia này đã được người dân địa phương “cải biên” đôi chút, trộn lẫn với cây rau mùi, cam và cây hoa bia nhập khẩu. Passion Fruit Witbier kết hợp với một lát chanh nhắc tôi nhớ tới loại rượu nổi tiếng của Bồ Đào Nha. Một sự kết hợp tuyệt vời ở vùng biển thiên đường này.
“Nét duyên thầm” của bia cỏ
Một chuyến “du lịch bia” ở Việt Nam sẽ thật thiếu sót nếu không tới Hà Nội để uống thử loại bia dành cho tất cả mọi người, bia hơi. Với mức độ tiêu thụ “khủng khiếp”, từ tầng lớp giàu có cho tới công nhân lao động, bia hơi, hay có thể gọi là bia cỏ, là loại bia chưa tiệt trùng, ủ men trước khi mặt trời mọc và thường uống hết trước khi mặt trời lặn. Hình ảnh những người đàn ông đi đưa bia bằng xe máy đã trở nên quen thuộc, từ những thùng bia lớn tới 100 lít cho tới những bình nhựa nhỏ hơn. Đa số bia hơi được sản xuất từ ba nhà máy bia lớn ở Hà Nội.
Những chiếc xe máy chở bia giao cho khách đã trở nên quen thuộc.
|
|
|
Đi bộ quanh những con phố nhỏ và hẹp ở Hà Nội, có thể nhìn thấy các quán bia hơi nhỏ ở mọi ngóc ngách với cách bày trí hết sức đơn giản: những chiếc bàn nhựa cao đến đầu gối, bao xung quanh là ghế nhựa thấp hơn, tất cả đều quay ra ngoài phố. Những người bán hàng rong thường chào hàng ở những quán bia hơi như vậy với các món ăn đơn giản như thịt nướng, mực khô, bánh bao nhân thịt và bún, phở.
Tôi đã chọn ra cho mình hai địa điểm bia hơi tốt nhất ở thành phố, đó là 22 Hàng Tre và 19C phố Ngọc Hà. Bia ở đây thường ít vị đắng, nhẹ và phảng phất mùi thơm của rơm và gạo. Tôi lựa chọn góc bia hơi giữa Lương Ngọc Quyến và phố Tạ Hiện, một ngã ba chuyên về “bia cỏ” nổi tiếng dành cho khách du lịch nước ngoài.
Chỉ với 3.000 đồng (tương đương 16 cents) một cốc - mức giá không hề đắt, thậm chí còn “rẻ hơn nước lã”, người Việt Nam có thể uống thử thoải mái trước khi quyết định chọn “quán ruột” cho mình. Ngoài ra, bia không chỉ là một khía cạnh khiến góc phố này trở nên phổ biến hơn các phố khác mà chính những con người thú vị, đông đúc ngày ngày qua đây đã tạo sự thu hút cho du khách.
Những quán bia hơi ở góc phố phục vụ nhiều tầng lớp người dân đã để lại ấn tượng sâu sắc cho khách du lịch nước ngoài đến Hà Nội.
|
|
|
Ngày cuối cùng nóng bức ở Hà Nội, tôi ghé thăm lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh và dừng chân ở một quán bia hơi gần đó. Ngồi trên chiếc ghế nhựa, tối có dịp quan sát những người bán hàng rong trên phố với hai gánh hàng hai bên trên đôi vai gầy, xe máy đi lại như mắc cửi và người dân mua bán ồn ào. Cuối cùng, tôi cũng tự mình vượt qua được những con phố đông đúc ở Hà Nội và trở lại khách sạn. Sau những trải nghiệm thú vị về văn hóa bia sôi nổi ở Việt Nam, tôi cảm thấy có chút gì đó luyến tiếc khi phải đóng gói hành lý trở về.